در دو دهه پیش، محققان عمدتاً انتظار داشتند که یافتههای پژوهشی خود را از طریق انتشار در مجلات مورد تأیید و یا ارائه در کنفرانسهای علمی با سایر پژوهشگران به اشتراک بگذارند، اما در سالهای اخیر، رویکرد نوین و انرژیبخشی تحت عنوان ترجمان دانش مطرح شده است که بر بکارگیری صحیح، اخلاقی و مؤثر نتایج تحقیقات در جامعه و نظام سلامت تأکید دارد. ترجمان دانش عبارت است از فرآیند تولید، تبادل و بهکارگیری صحیح و اخلاقی دانش که با ایجاد پل ارتباطی میان پژوهشگران و مصرفکنندگان پژوهشها (از پزشکان و مدیران تا بیماران و سیاستگذاران)، به ارائه محصولات و خدمات مؤثرتر و تقویت نظامهای پژوهشی منجر میشود. به بیانی سادهتر، ترجمان دانش یعنی انتقال نتایج پژوهشها به محل واقعی استفاده از آنها، نه صرفاً انباشت مقالات در کتابخانهها.
با توجه به حجم زیاد اطلاعات تولیدشده، عدم ارتباط موضوعی میان خروجیهای پژوهشی، عدم قابلیت انتقال مفاهیم به زبان ساده و عدم آمادگی سیاستمداران و مدیران برای بهکارگیری یافتهها، نیاز به یک نظام هماهنگ ملی احساس شد. به همین دلیل، مرکز توسعه و هماهنگی اطلاعات و انتشارات علمی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت اقدام به طراحی و ایجاد پایگاه انتشار نتایج پژوهشهای سلامت کشور نمود. این پایگاه بستری برای مدیریت دانش و کاربردیکردن پژوهشهای سلامت فراهم میآورد. در دانشکده علوم پزشکی مراغه واحد ترجمان دانش برای تمامی طرحهای پژوهشی اتمامیافته دانشکده، حداکثر ظرف یک ماه پس از اتمام طرح، با همکاری مجریان و همکاران طرح اقدام به تهیه پیام و خبر قابل انتشار می نماید. این پیامها در قالبهای مختلفی نظیر نشست خبری با اصحاب و رسانه، خبر کوتاه برای وبسایت و خبرنامه، خلاصه سیاستی برای مدیران و برنامهریزان سلامت، متن ساده شده برای بیماران و عموم مردم و اینفوگرافیک و پادکست برای شبکههای اجتماعی علمی تهیه میشوند. هدف این فرآیند، تحقق تعامل مؤثر و مستمر محققان حوزه علوم پزشکی با آحاد جامعه است، به طوری که نتایج پژوهشها از انزوای آکادمیک خارج شده و به ابزاری برای حل مسائل واقعی سلامت تبدیل شوند. واحد ترجمان دانش در معاونت تحقیقات و فناوری دانشکده علوم پزشکی مراغه، علاوه بر انجام فرآیندهای فوق، وظایف دیگری نیز بر عهده دارد که از جمله آنها میتوان به مشاوره در طراحی پروپوزال با رویکرد ترجمان دانش، کمک به تهیه خلاصه عمومی برای مقالات و گزارشهای پایاننامه، استخراج پیامهای کلیدی از یافتههای پژوهشی برای رسانهها و شبکههای اجتماعی اشاره کرد. این واحد همچنین برای مدیران و سیاستگذاران، گزارشهای سیاستی از شواهد روزآمد در حوزههای اولویتدار سلامت تهیه کرده و جلسات کاربست شواهد را با حضور محققان و مدیران برگزار میکند. برای جامعه و بیماران نیز با تبدیل راهنماهای بالینی به محتوای ساده و قابل فهم و تولید پادکستها و موشنگرافیهای آموزشی مبتنی بر نتایج تحقیقات خدمترسانی مینماید.
واحد ترجمان دانش معاونت تحقیقات و فناوری با این باور که هر پژوهش یک پیام برای زندگی بهتر دارد، آماده ارائه خدمت به پژوهشگران، دانشجویان و مدیران میباشد. علاقمندان برای دریافت مشاوره و همکاری در تولید محصولات ترجمان دانش میتوانند با مراجعه به نشانی معاونت تحقیقات و فناوری، طبقه اول، و یا تماس با شماره تلفن ۳۷۳۰۵۹۵۱الی ۵۹ داخلی ۲۴۱و پست الکترونیکی a.azadnia2020@mrgums.ac.ir با کارشناس ترجمان دانش نتایج پژوهشهای سلامت دانشگاه ارتباط برقرار نمایند.